Bab 5 · Persekutuan Tanah Melayu 1948

Subtopik 5.1

5.1 Latar Belakang Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948 🇲🇾

Subtopik ini menerangkan mengapa Persekutuan Tanah Melayu 1948 diperkenalkan untuk menggantikan Malayan Union 1946 yang ditolak oleh penduduk tempatan, serta peranan Jawatankuasa Kerja dan PUTERA-AMCJA dalam proses tersebut.

Warna kata kunci

Tokoh / Pemimpin Masa / Tarikh Tempat / Negeri Pentadbiran / Perjanjian Pertubuhan / Jawatankuasa Istilah Penting Cadangan / Perlembagaan

Kembali ke Bab 5 Mula baca

Ringkasan 5.1

🏛️Persekutuan Tanah Melayu 1948 diperkenalkan untuk menggantikan Malayan Union 1946 yang ditolak oleh penduduk tempatan.

🧩Jawatankuasa Kerja dibentuk untuk merangka asas Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.

✊Golongan nasionalis Melayu radikal membantah proses perundingan British yang dianggap tertutup dan tidak demokratik.

🤝Gabungan PUTERA-AMCJA mengemukakan cadangan alternatif yang dikenali sebagai Perlembagaan Rakyat.

📢Walaupun cadangan ini ditolak oleh British, perjuangan mereka memperlihatkan usaha awal pelbagai golongan rakyat memikirkan bentuk negara merdeka yang lebih adil dan menyeluruh.

❓ Soalan Utama

Mengapakah Persekutuan Tanah Melayu 1948 ditubuhkan, dan apakah peranan Jawatankuasa Kerja serta PUTERA-AMCJA dalam proses tersebut?

💡 Persekutuan Tanah Melayu 1948 diperkenalkan untuk menggantikan Malayan Union 1946 yang ditolak oleh penduduk tempatan.

📌 Bagi tujuan itu, satu Jawatankuasa Kerja dibentuk untuk merangka Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.

📌 Dalam masa yang sama, golongan nasionalis Melayu radikal dan bukan Melayu turut mengemukakan cadangan alternatif yang dikenali sebagai Perlembagaan Rakyat.

📌 Fokus utama 5.1

📌 Latar belakang penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948 dapat difahami melalui enam perkara utama:

1️⃣ penubuhan Jawatankuasa Kerja 🏛️

2️⃣ cadangan Jawatankuasa Kerja 📄

3️⃣ gerakan nasionalis Melayu radikal ✊

4️⃣ gabungan PUTERA-AMCJA 🤝

5️⃣ sumbangan nasionalis Melayu radikal 🔥

6️⃣ cadangan PUTERA-AMCJA dan Perlembagaan Rakyat 📜

Bahagian Pertama

1️⃣ Penubuhan Jawatankuasa Kerja 🏛️

📅25 Julai 1946 → Jawatankuasa Kerja ditubuhkan.

🎯Matlamat penubuhan → membincangkan asas Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.

📌 Jawatankuasa ini dianggotai oleh tiga kumpulan utama:

👑 wakil Raja-raja Melayu

🏛️ wakil UMNO

🇬🇧 pegawai kanan British

🔍 Info

📖 Persekutuan → gabungan beberapa buah negeri di bawah satu unit pentadbiran.

📌 Pentadbiran kerajaan Persekutuan dibahagikan kepada:

1️⃣ kerajaan pusat

2️⃣ kerajaan negeri

1. 👤 Dato’ Onn Jaafar

2. 👤 Dato’ Abdul Rahman Mohd Yassin

3. 👤 Haji Megat Yunus

1. 👤 A.T. Newboult – Ketua Setiausaha Malayan Union

2. 👤 K.K. O’Connor – Peguam Negara Malayan Union

3. 👤 W.D. Godsall – Setiausaha Kewangan

4. 👤 Dr. W. Linchan – Ahli MCS (Malayan Civil Service)

5. 👤 A. Williams – Ahli MCS

6. 👤 D.C. Watherston – Setiausaha

1. 👤 Raja Kamaralzaman Raja Ngah Mansur – Raja Kecil Tengah Perak

2. 👤 Dato’ Hamzah Abdullah – Orang Kaya Menteri Besar Selangor

3. 👤 Haji Mohamad Sheriff Osman – Setiausaha Kerajaan Kedah

4. 👤 Dato’ Nik Ahmad Kamil Mahmud – Dato’ Seri Setia Raja Kelantan

📌 Terdapat juga pegawai pemerhati dan penasihat undang-undang dalam Jawatankuasa Kerja, iaitu:

1. 👤 Theodore Adams – Penasihat Raja-raja Melayu

2. 👤 Roland Braddell – Penasihat Undang-undang UMNO

3. 👤 Ralph Hone – Pemerhati dan wakil Gabenor Jeneral

Bahagian Kedua

2️⃣ Cadangan Jawatankuasa Kerja 📄

📅 Jawatankuasa Kerja mula menjalankan tugas pada awal Ogos 1946 hingga pertengahan November 1946.

📌 Jawatankuasa ini mengemukakan beberapa cadangan utama:

1️⃣ menyatukan semua negeri Melayu dalam satu pentadbiran bersama dua buah Negeri-negeri Selat

2️⃣ memulihkan kedudukan dan kedaulatan Raja-raja Melayu

3️⃣ menjaga kedudukan istimewa orang Melayu dan kepentingan sah kaum lain

4️⃣ menubuhkan Dewan Perundangan Negeri bagi setiap negeri

5️⃣ mengenakan syarat kewarganegaraan yang ketat

💡 Cadangan ini menjadi asas penting kepada pembentukan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.

Bahagian Ketiga

3️⃣ Gerakan Nasionalis Melayu Radikal ✊

📌 Golongan nasionalis Melayu radikal membidas kerajaan British kerana mengadakan perundingan secara tertutup dengan UMNO.

📌 British juga mengetepikan Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) daripada Jawatankuasa Kerja.

📌 Akibatnya, golongan ini bergabung membentuk Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA).

PUTERA terdiri daripada beberapa pertubuhan Melayu, antaranya:

🏛️Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) · 👤 dipengerusikan oleh Dr. Burhanuddin al-Helmi

🏛️Angkatan Pemuda Insaf (API) · 👤 diterajui oleh Ahmad Boestamam sebagai presiden

🏛️Gerakan Angkatan Muda (GERAM) · 👤 diketuai oleh Aziz Ishak dan Abdul Samad Ismail

🏛️Hizbul Muslimin · 👤 diketuai oleh Abu Bakar al-Baqir

🏛️Barisan Tani Malaya (BATAS) · 👤 diketuai oleh Musa Ahmad

🏛️Angkatan Wanita Sedar (AWAS) · 👤 diketuai oleh Shamsiah Fakeh

Bahagian Keempat

4️⃣ Gabungan PUTERA-AMCJA 🤝

📌 Golongan bukan Melayu pula menubuhkan All Malaya Council of Joint Action (AMCJA).

👤 Pengerusinya ialah Tan Cheng Lock.

📌 AMCJA berpendapat bahawa British terlalu tunduk kepada tuntutan UMNO dan menganggap penubuhan Jawatankuasa Kerja sebagai tidak demokratik.

📌 AMCJA kemudian bergabung dengan PUTERA.

AMCJA terdiri daripada:

🏛️Pan-Malayan Federation of Trade Union (PMFTU) · 👤 Setiausahanya ialah Chan Loo

🏛️Malayan Democratic Union (MDU) · 👤 dipengerusikan oleh John Eber

🏛️Malayan Indian Congress (MIC) · 👤 diketuai oleh John Thivy sebagai presiden

📌 Gabungan ini menolak Perjanjian Persekutuan kerana:

⚠️ Jawatankuasa Kerja tidak diwakili oleh semua kaum

⚠️ tidak mempunyai wakil bukan Melayu

⚠️ dianggap tidak demokratik

⚠️ dilihat mengukuhkan British

⚠️ dianggap bersifat perkauman

📅Julai 1947 → cadangan perlembagaan yang telah disemak oleh Jawatankuasa Kerja diumumkan kepada awam.

📌 PUTERA-AMCJA menentang cadangan tersebut secara terbuka.

Bahagian Kelima

5️⃣ Sumbangan Nasionalis Melayu Radikal 🔥

📌 Golongan nasionalis Melayu radikal telah melaungkan perjuangan kemerdekaan sejak penghujung tahun 1930-an.

📌 Matlamat perjuangan mereka ialah:

🇲🇾 membebaskan tanah air daripada penjajahan

🗺️ menyatukan seluruh Tanah Melayu

🚫 enggan berkompromi dengan penjajah untuk mencapai kemerdekaan

Golongan ini juga:

🤝 memperjuangkan hak semua kaum dalam sebuah negara

🗣️ menekankan kebebasan hak bersuara

📣 menuntut kebebasan berhimpun

📰 memperjuangkan kebebasan menerbitkan akhbar

📌 Ahmad Boestamam menerbitkan Suara Rakyat sebagai wadah membuka minda rakyat ke arah idea bebas dan merdeka.

📌 Fahaman kebangsaan yang diperjuangkan oleh golongan ini mudah diterima oleh sebahagian rakyat.

📌 PKMM berjaya menubuhkan cawangan di:

📍 seluruh negeri Perak

📍 Hulu Langat, Selangor

📍 Temerloh, Pahang

📅Julai 1947 → jumlah keahlian PKMM dianggarkan melebihi 53 ribu orang.

📌 Golongan nasionalis Melayu radikal juga memperjuangkan pembelaan terhadap ketidakadilan.

📌 Mereka berjuang berdasarkan:

🧠 prinsip

📚 falsafah perjuangan

📌 Para pejuang ini bukan sahaja menjadi tokoh setempat, malah melangkaui sempadan negeri sehingga digelar tokoh politik nasional.

🗣️ Petikan Penting

“Bahawa sekalipun kemerdekaan telah dicapai oleh golongan moderate, tetapi sejarah membuktikan bahawa golongan nasionalis radikal juga telah memberikan sumbangan terhadap tercapainya kemerdekaan.”

— Dr. Ismail Abdul Rahman

📌 Ucapan beliau sempena penerimaan Ijazah Kehormat Doktor Undang-Undang di Konvokesyen Universiti Sains Malaysia pada 23 September 1973.

🔍 Info

📌 Istilah radikal digunakan oleh British kepada golongan ini kerana:

⚠️ keberanian mereka menentang British secara terbuka

⚠️ membangkitkan perasaan anti-British melalui penulisan

📌 Dalam bukunya Testament Politik API, Ahmad Boestamam menegaskan bahawa mereka menentang British kerana British menindas golongan nasionalis Melayu radikal.

📌 Oleh sebab itu, golongan ini terpaksa berhadapan dengan pelbagai bentuk penindasan.

Bahagian Keenam

6️⃣ Cadangan PUTERA-AMCJA dan Perlembagaan Rakyat 📜

📌 PUTERA-AMCJA menentang rangka Perjanjian Persekutuan 1948.

📌 Mereka tidak bersetuju dengan Jawatankuasa Kerja kerana hanya diwakili oleh:

🏛️ UMNO

👑 Raja-raja Melayu

🇬🇧 British

📌 Oleh itu, mereka mencadangkan satu perlembagaan alternatif yang dikenali sebagai Perlembagaan Rakyat.

Cadangan PUTERA meliputi:

🗣️ kedudukan Bahasa Melayu

🛡️ pertahanan dan hal ehwal luar negeri

🪪 syarat kewarganegaraan Tanah Melayu

🚩 bendera dan lagu kebangsaan

Cadangan AMCJA meliputi:

🗺️ penyatuan Tanah Melayu dengan Singapura

🏛️ sebuah kerajaan pusat yang kuat

👑 Raja-raja Melayu sebagai Raja Berperlembagaan

📈 kemajuan politik dan ekonomi orang Melayu

🕌 adat istiadat dan agama Islam

🪪 syarat kewarganegaraan

📅Akhir Mac 1947 → cadangan PUTERA dan AMCJA digabungkan untuk membentuk Perlembagaan Rakyat.

📅Julai 1947 → PUTERA-AMCJA mengadakan pertemuan untuk mengemukakan draf Perlembagaan Rakyat.

Antara kandungannya ialah:

1️⃣ Tanah Melayu disatukan dengan Singapura

2️⃣ Penubuhan sebuah Dewan Perundangan Pusat dan majlis-majlis negeri yang dipilih bagi seluruh Tanah Melayu

3️⃣ Kewarganegaraan yang sama bagi semua orang yang menganggap Tanah Melayu sebagai tempat tinggal tetap dan sanggup mencurahkan kesetiaan tanpa berbelah bahagi

4️⃣ Raja-raja Melayu sebagai Raja Berperlembagaan yang bertanggungjawab kepada rakyat dan menerima nasihat melalui Majlis Mesyuarat

5️⃣ Hal ehwal agama Islam dan adat istiadat Melayu diketuai sepenuhnya oleh orang Melayu melalui Majlis Khas

6️⃣ Perhatian khas hendaklah diberikan kepada kemajuan politik dan ekonomi orang Melayu

7️⃣ Bahasa Melayu hendaklah menjadi bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi yang tunggal bagi Tanah Melayu

8️⃣ Hal ehwal luar negeri dan pertahanan hendaklah menjadi tanggungjawab bersama kerajaan Tanah Melayu dan kerajaan British

9️⃣ Kewarganegaraan Malaya haruslah dinamakan Melayu

🔟 Warna merah dan putih harus dimasukkan sebagai latar belakang bendera kebangsaan Tanah Melayu

📌 British menolak Perlembagaan Rakyat dan menerima Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu yang digubal oleh Jawatankuasa Kerja.

📅20 September 1947 → PUTERA-AMCJA menganjurkan hartal dan semua peniaga diminta menutup kedai sebagai tanda bantahan.

📅20 Oktober 1947 → dipilih sebagai Hari Hartal Se-Malaya.

📌 Dengan sokongan Dewan Perniagaan Cina, hartal dilaksanakan di bandar utama di Tanah Melayu.

🔍 Info

📖 Hartal → tindakan menutup kedai dan memberhentikan semua kegiatan ekonomi oleh peniaga.

📌 Protes tanpa keganasan ini dilakukan dengan menutup premis seperti:

🏭 kilang

🏪 kedai

🏫 sekolah

🏢 pejabat

🌿 ladang

🎯 Kesimpulan

📌 Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948 bermula dengan usaha British menubuhkan Jawatankuasa Kerja bagi menggantikan Malayan Union yang ditolak oleh rakyat.

📌 Namun, Jawatankuasa Kerja tidak diterima oleh golongan nasionalis Melayu radikal dan bukan Melayu kerana:

⚠️ tidak melibatkan semua pihak

⚠️ dianggap tidak demokratik

⚠️ dilihat mengukuhkan kuasa British

📌 Oleh itu, gabungan PUTERA-AMCJA mengemukakan Perlembagaan Rakyat sebagai cadangan alternatif.

💡 Walaupun cadangan ini ditolak oleh British, perjuangan mereka membuktikan bahawa pelbagai golongan rakyat telah mula memikirkan bentuk negara merdeka yang lebih adil, demokratik dan menyeluruh.

Kembali: Bab 5 Seterusnya: 5.2